Morgue and Other Poems
เมื่อเราเอ่ยถึงนักเขียนและกวีนาซี เชื่อว่าต้องมีชื่อของ Gottfried Benn (1886-1956) รวมอยู่ในนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย เพียงแต่กรณีของ Benn นั้นต้องถือว่าเขาได้การให้อภัยจากสังคมวรรณกรรมทั้งในเยอรมันและนอกเยอรมันค่อนข้างรวดเร็วกว่านักเขียนคนอื่นๆ มากมาย
ตอนที่หนังสือกวีนิพนธ์เล่มเล็ก (chapbook) เรื่อง Morgue und andere Gedichte (1913) จะยังไม่มีใครรู้จักหรือคุ้นเคยกับชื่อ Gottfried Benn เลย เพียงแต่ให้หลังจากนั้นไม่นาน หนังสือเล่มเล็กที่จัดว่าเป็นหัวขบวนของกวีเอ็กเพรชั่นนิสม์ (expressionism) ก็ส่งผลสะเทือนต่อแวดวงวรรณกรรมเยอรมัน ในครรลองเดียวกับ Les fleurs du mal ของ Baudelaire กระทำต่อแวดวงวรรณกรรมฝรั่งเศสช่วงกลางศตวรรษที่ 19
ความอื้อฉาวและเป็นที่โจษจันมาจากการที่กวีนิพนธ์ของ Benn พรรณนาภาพลักษณ์ต้องห้ามของคนตาย สภาพอันน่าสยดสยองขนลุกขนพองของซากศพออกมาอย่างไร้ความปราณีชนิดไม่มีกวีคนใดเคยทำมาก่อน นั่นเพราะอาชีพจริงๆ ของ Benn ก็คือหมอและงานของเขาในตอนนั้นนอกจากรักษาผู้ป่วยจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (ที่ทำให้เขาต้องเดินเข้าออกโรงประเวณี) ก็คือการผ่าศพวินิจฉัย
อย่างเช่นบทกวีที่มีชื่อว่า Schöne Jugend/ A Fine Childhood ได้บรรยายภาพศพเด็กสาวที่พบในพงหญ้า เมื่อผ่าร่างของเธอออกมาก็พบรังหนูอยู่ในนั้น หนูจำนวนหนึ่งยังมีชีวิตอยู่จากการกัดแทะอวัยวะภายใน หนูบางตัวยังเล็กอยู่หากต้องตายภายในร่างเด็กสาวคนนั้น กล่าวได้ว่า กวีนิพนธ์ในช่วงแรกเริ่มของ Benn ได้ผสานความทารุณของโลกประจำวันที่ต้องแลเห็นเข้ากับถ้อยคำและจินตภาพที่เต็มล้นภายในตัวเขาเอง และทำให้ Benn ได้กลายเป็นหนึ่งในนักเขียนและกวีสมัยใหม่นิยม (modernist) คนสำคัญของเยอรมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งภายหลังจากเขาได้อำลาจากโลกไปแล้ว
Gottfried Benn เกิดและเติบโตในครอบครัวที่ข้างฝ่ายมารดาและบิดาถือว่าเป็นชาวอารยัน ในหนังสืออัตชีวประวัติของเขาได้ย้ำความเป็นจริงในเรื่องนี้ แม้ว่าคู่ชีวิต หรือหญิงที่เขามีสัมพันธ์ด้วยจะไม่ได้เป็นอารยัน หรือกระทั้งเป็นยิวผู้มีชื่อเสียงอย่าง Else Lasker-Schüler ที่อาจกล่าวได้ว่าเป็นเทพีศิลป์ดลใจให้เขาเริ่มเขียนกวีนิพนธ์
Benn ได้เคยเรียนวิชาเทวิทยาที่ Marburg ชั่วระยะเวลาหนึ่ง (ตามคำขอของพ่อ) ก่อนจะย้ายไปศึกษาต่อวิชาแพทย์ที่ Kaiser Wilhelm Academy ในเบอร์ลินและทำงานในตำแหน่งหมอทหาร จนกระทั่งประมาณปี 1912 หรือหลังออกจากพ้นตำแหน่ง เขาได้ย้ายไปศึกษาต่อทางด้านพยาธิวิทยา และมีโอกาสได้ผ่าศพจำนวนหลายศพ และเป็นกลายที่มาของกวีนิพนธ์ Morgue und andere Gedichte
แม้ได้ชื่อว่าเป็นนักเขียนและกวีหัวก้าวหน้า แต่ Benn ก็ถือเป็นไม้เบื่อไม้เมาต่อแนวคิดสังคมนิยม หรือมาร์กซิสม์ (Marxism) และส่วนเขาก็ชิงชังกับระบอบสาธารณรัฐไวมาร์อย่างจับจิต จากข้อเขียนข้อวิจารณ์จำนวนมากของเขา (ในช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและสอง) ทำให้ชื่อของ Benn ถูกโยงเข้าไปหานาซีเยอรมันที่กำลังขึ้นมาเรืองอำนาจ แม้จะทราบกันว่า Benn ไม่เคยสมัครเข้าพรรคนาซี แต่เขาก็ได้รับความนิยมชมชอบจากผู้นำคนสำคัญ กระทั่งเคยลงนามในคำประกาศ Gelöbnis treuester Gefolgschaft ของนักเขียนผู้ภัคดีต่อฮิตเลอร์ ในแง่นี้สามารถกล่าวด้วยว่า ชื่อเสียงของ Benn โด่งดังในระดับนานาชาติจริงๆ ก็เพราะฮิตเลอร์ (ซึ่ง ณ ตอนนั้นยังคงไม่ถูกมองว่าเป็นเผด็จการ) และก็เป็นความจริงด้วยว่า Benn ไม่ได้เป็นที่โปรดปรานของพรรคนาซีโดยตลอด หรือในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ไม่นานเขาก็ได้ถูกปลดจากตำแหน่งราชบัณฑิตสภาด้านกวีนิพนธ์ และเขาก็เริ่มถูกสื่อนาซีขุดเอาผลงานเก่าๆ ในยุคต้นมาวิจารณ์ว่าเป็นงานแบบเสื่อมทราม (degenerate art) แบบยิว
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง Benn ยังคงทำงานเป็นแพทย์ในหน่วยทหารประจำเบอร์ลิน และภายหลังจากนาซีเยอรมันพ่ายแพ้ เขาก็ยังคงทำงานเป็นหมอในเบอร์ลินตะวันออกต่อไป สิ่งที่ชวนให้ฉงนใจก็คือ ภายหลังสงคราม แม้ทุกคนจะทราบดีว่า Benn มีส่วนเกี่ยวข้องกับนาซีอย่างไร แต่ถึงที่สุดแล้ว เขาก็ได้รับนิรโทษกรรมจากความผิดต่างๆ กระทั่งได้รับมอบรางวัลวรรณกรรมสูงสุดอย่าง Georg Büchner ในปี 1951
เพราะเหตุใดเล่า Gottfried Benn ถึงไม่ต้องแม้แต่ทำการชำระล้างความเป็นนาซี (Denazification) ? คำตอบหนึ่งอาจอยู่ในสิ่งที่ Benn คิดและเขียนในบทความหลายๆ ชิ้นของเขา นั่นก็คือ การที่ Benn แสดงออกว่า เขาคือตัวแทนของชาวเยอรมัน และชาวเยอรมันในยุคนาซีคือคนที่ไม่สามารถเลือกได้ และเพื่อจะมีชีวิตรอดอยู่ได้ สำหรับคนจำนวนมากคือการยอมจำนน ทำตามคำสั่งที่แม้จะรู้ว่าเป็นเรื่อง 'ผิด' ก็ตาม
ปัญหาทางอุดมการณ์ความคิดในวรรณกรรมของ Gottfried Benn จึงยังคงเป็นที่ถกเถียงกันเรื่อยมาจนปัจจุบัน บ้างก็ว่า มันมีความยอกย้อนและซับซ้อนยิ่งกว่ากรณีของ Martin Heidegger นักปรัชญาผู้ชื่นชอบกวีนิพนธ์ของ Benn ด้วยซ้ำไป
• • •